Kadın - başlık

KADIN

Çocuk İstismarı ve İngiltere

Banu AYDINOĞLUGİL

Aile İçi Şiddet Danışmanı

Çocuk istismarında İngiltere örneği.

Türkiye Aile Bakanı cinsel istismara ağır ceza için İngiltere’yi örnek göstermişti.

Çocuk istismarı konusunda nasıl önlemler alınıyor? Yaş sınırı var mı? Uzmanı anlatıyor...

Çocuk istismarı Türkiye’de önemli gündem maddelerinden biri. Neredeyse her gün çocuklar istismara uğruyor. Hükümet, çözüm için gerçekçi adımlar atmak yerine kamuoyu tepkisini dindirmek içinidam, hadım, zinagibi tartışmalar açıp kendi gündemini yasalaştırma çabasında. Aile Bakanıİngiltere örneğini incelediklerini söyledi:İngiltere'de 12 yaş altına, bazı ülkelerde 9 yaş altına ağır cezaların verildiğini görüyoruz. Türkiye'de biz de benzer bir uygulama için çalışıyoruz şu an.”

Türkiye’de hükümetin çocuk istismarında ceza artırımı için getirmeye çalıştığı 12 yaş sınırıyla çocuklardarıza yaşı12’ye indiriliyor ve bu 18 yaşın altındaki her bireyi çocuk olarak değerlendirip önlemler alma zorunluluğu getiren uluslararası sözleşmelere de Türkiye’nin kendi yasalarına da aykırı. Üstelik, Türkiye’de ne etkili ve yetkin bir çocuk koruma sistemi var ne de hükümetin böyle bir gündemi.

Çocuk istismarı konusunda İngiltere’deki durumu, ne tür önlemler alındığını ve bir yaş sınırı olup olmadığını İngiltere’de Aile İçi Şiddet Danışmanı olarak çalışan Banu Aydınoğlugil’in yazdığı Ekmek ve Gül’den aktarıyoruz.

İNGİLTERE ÇOCUK İSTİSMARINA KARŞI NELER YAPIYOR?

İngiltere’deki hukuk düzeni, Türkiye’den farklı olarak, durumların bağlamsallığına ve birtakım toplumsal esaslara dayanır. Çocuk hakları ve istismarı konusunda ise, var olan kanun ve düzenlemelerin yanında alınan cezai kararlar, çocuğa karşı herhangi bir istismar veya sömürü söz konusu olup olmadığına göre verilir. Ve bu kararlar çocuk yaşının 18 yaş olduğu esas alınarak verilir.

BM’nin Çocuk Hakları Sözleşmesine göre 18 yaşındaki her birey çocuk olarak tanımlanmaktadır. Birleşik Krallık’ta da bu sözleşme tasdik edilmiştir. Ancak Birleşik Krallık’taki bir dizi yasa farklı durumlar için bu yaş sınırını farklı biçimde değerlendirir. Bunlar, çocukların korunması ve kollanması, rıza yaşı ve cezai sorumluluk yaşı gibi durumlardır. Bu düzenlemeler İngiltere toplumuna özgü durumlar göz önünde bulundurularak hazırlanmış olup temelde çocukların korunması ve kollanması konusunda çalışan tüm kurumların birlikte çalışması ile çocuğa yönelik cinsel istismarı gerçekleşmeden önleme öngörüsü ile işletilmektedir.

İNGİLTERE’DE 13-16 YAŞ AYRIMI:
HEDEF İSTİSMARI DEĞİL, ÇOCUKLARI KORUMAK!

Birleşik Krallık’ta cinsellikle ilgili rıza yaşı 16 olarak belirlenmiştir. Bu çerçevede belirlenmiş olan yaş sınırı çocukları korumak ve kollamak amacıyla konulmuştur. Bu yasa, karşılıklı olarak cinsel birlikteliğe rıza gösteren 16 yaşından küçüklerin kovuşturulması için değil, istismar veya sömürü söz konusu olduğu durumlarda kullanılmak üzere vardır.

Yasa, 13 yaş altındaki çocukların korunmasını sağlamak amacıyla, bu yaş altındaki çocukların cinsel birlikteliğe onay veremeyeceğini söylemektedir. Dolayısıyla 13 yaş altındaki çocuk ile herhangi bir cinsel münasebette bulunan kişiler 2003 Cinsel İstismar Yasası altında cezai işleme tabi tutulur.

Yasa, aynı zamanda 16 ila 17 yaşlarındaki çocuklara ek koruma sağlamaktadır. Bu yaştaki çocukların; uygunsuz fotoğraflarını çekmek, göstermek veya dağıtmak; cinsel birliktelik için para ödemek veya 18 yaşın altındaki çocukların yakın bulup güvendiği kişilerce (örneğin öğretmenler, bakıcıları gibi) cinsel birlikteliğe ikna edilmesi suçtur.

İSTİSMARA KARŞI MÜCADELEDE ESAS OLAN CEZA DEĞİL!Gerçeğin araştırılması, istismar gerçekleşmeden harekete geçmek, kapsamlı müdahale, her kurumun ortak çalışması…

* İngiltere’de yapılan araştırmalar çocuk istismarlarının yüzde 90’ının çocuğun tanıdığı bir kişi tarafından gerçekleştirildiğini gösteriyor.
* İstismara uğrayan her 3 çocuktan biri, istismarı saklıyor. Yani çocuk istismarında gerçek sayı bilinenin çok üstünde.
* Bu araştırmaların sonuçlarının Birleşik Krallık çocuk istismarı düzenlemelerine yansıması, ‘çocuk istismarında erken önlem alma’ (primary prevention) şeklinde oldu. Öncelikli atılan ilk adım ise çocuk istismarı konusundaki araştırma sayısının arttırılması oldu.
* Konunun kapsamının ve öneminin anlaşılması üzerine son dönemde çocuk istismarı ‘halk sağlığı’ (public health) olarak ele alınmaya başlandı. Bu da erken teşhis ve önlem yöntemlerinin tüm devlet kurumlarında ve çocuk hakları ile ilgili çalışan dernek ve kurumlarda daha genişletilerek ele alınmasını sağladı.
* ‘Rıza’nın ne demek olduğu ile ilgili bilinçlendirme çalışmalarının ön şart olduğu kabul edildi. Bu öngörüyle okul eğitiminde düzenlemeler yapıldı, çocuklara ve öğretmenlere bu konuda kapsamlı eğitimler verildi. Bu eğitimlerde çocuklara bedenlerini istismardan nasıl koruyacaklarına dair ve böyle bir durumda bunu ilgili kişilerle nasıl paylaşmaları gerektiğine dair yapıcı eğitimler verildi. Eğitimler halen okullarda devam ediyor.
* Yine geniş araştırmalara dayanarak, çocuk istismarına yatkın ya da pedofilik kişiliklerin varlığı kabul edilmiş ve bu kişilerin eyleme geçmeden başvurabilecekleri kurumlar sağlanmıştır. Bu da yine erken teşhis ve önlem anlamında atılan önemli bir adımdır.
* Bunların yanında Sosyal Hizmetler kurumu çok etkili ve geniş kapsamlı bir şekilde işliyor. Devlet çocuklardan sorumludur ve bireyler çocuk istismarından haberdar olduklarında hatta bundan şüphe bile duysalar Sosyal Hizmetler’e haber vermekle yükümlüler. Kapsamlı bir hassasiyetle çalışan Sosyal Hizmetler Kurumu, ev içinde çocuğun herhangi bir şiddete şahit olması durumunda bile çocuğun korunması ve kollanması için duruma dahil olur. Çocuk istismarı söz konusu olduğunda devlet Sosyal Hizmetler aracılığıyla söz konusu çocuğu aileden alarak kendi bakım yerinde korumaya alır.
* İngiltere’de kurumsal düzenlemelerin yanında esas olan, bu konudaki toplumsal duyarlılık ve bilincin yüksek seviyede olması için çaba gösterilmesi. Bu açıdan konuyla ilgili çalışanlar ve kurumlar Sosyal Hizmetler ile etkili bir biçimde işbirliğinde bulunurlar.
* İngiltere’de cezai uygulama meselesinden önce ve çok daha temel olarak, çocuk istismarı gerçekleşmeden yapılacak bu tip toplumsal görevler ve bilinçlendirme çalışmaları esas alınıyor. Yani İngiltere örneğinin alınacağı durumlarda bu esasların öncelikli olması, çok daha etkili bir biçimde çocuk istismarını engelleyecektir.